Solvabiliteit, reserves en voorzieningen

Onderhoudsegalisatievoorzieningen

De accountant heeft in het accountantsverslag bij de jaarrekening 2025 de volgende opmerking gemaakt:

Op basis van de huidige beheerplannen en de meerjarenbegroting 2026–2029 verwachten wij dat de voorzieningen voor wegen en gebouwen/sportvelden momenteel te hoog zijn. De beschikbare middelen zijn naar schatting ongeveer € 4,3 miljoen hoger dan nodig. Volgens de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet het college in zo’n situatie aan de raad voorstellen hoe hiermee om te gaan. De raad heeft daarbij twee opties:

• Verlagen van toekomstige stortingen (dotaties) in de voorziening, zodat het saldo op termijn afneemt richting nul;
• Eenmalig vrij laten vallen van een deel van de voorziening, waardoor dit bedrag ten goede komt aan het jaarrekeningresultaat.

Omdat besluitvorming en aanpassing van de begroting pas in 2026 kunnen plaatsvinden, wordt deze verwerking ook in 2026 uitgevoerd. Wij adviseren het college om:

• Minimaal jaarlijks te beoordelen of de onderhoudsvoorzieningen nog aansluiten bij de actuele beheerplannen;
• In 2026 met een concreet voorstel richting raad te komen voor aanpassing van deze twee voorzieningen

Bij de jaarrekening 2025 is daarom de motie (ZD26048403) “onderhoudsvoorziening passend bij de plannen” raadsbreed aanvaard.

Eind augustus 2026 is het voorstel vanuit het college in de auditcommissie besproken. Hierbij was de accountant ook aanwezig.

Waarom hebben we onderhoudsegalisatievoorzieningen?

We kennen 2 soorten onderhoud: klein onderhoud en groot onderhoud.

De kosten voor klein onderhoud worden direct ten laste van het resultaat gebracht.

Voor de kosten van groot onderhoud zijn er 2 mogelijkheden:

1. Net als het klein onderhoud direct ten laste van het resultaat brengen.
2. Het vormen van een onderhoudsegalisatievoorziening.

Er zijn een aantal voorwaarden voor het vormen van een egalisatievoorziening:

• Er moet een recent beheerplan van de kapitaalgoederen zijn dat vastgesteld is door de raad.
• De werkelijke uitgaven moeten een schommelend karakter hebben.
• De jaarlijkse dotatie moet gelijk zijn.

De opmerking van de accountant doelt op een viertal onderhoudsvoorzieningen:

1. Onderhoud gebouwen-sport
2. Onderhoud gebouwen-cultuur
3. Onderhoud gebouwen-eigen gebruik
4. Onderhoud wegen

Per onderhoudsvoorziening geven we hieronder aan wat het voorstel inhoudt. Dit voorstel is in deze 2e bestuursrapportage 2026 en in de begroting 2027 verwerkt.

Onderhoud gebouwen sport en cultuur

We stellen voor de om de huidige voorziening op te heffen en het resterende bedrag toe te voegen aan de nieuwe reserve 'toekomstbestendige accommodaties'.

De jaarlijkse dotatie de voorzienibg die nu is begroot, zetten we vanaf 2027 om in een toevoeging aan deze nieuwe reserve.

Begin 2027 wordt de accommodatienota 2027 opgesteld. In deze accommodatienota worden per locatie de kosten en mogelijkheden in beeld gebracht, waarbij toekomstbestendige accommodaties het uitgangspunt is. Ook het DMJOP wordt hierin meegenomen. Afhankelijk van de keuzes die hierin gemaakt worden, kan de reserve ingezet worden voor mogelijke investeringen of kan alsnog een voorziening groot onderhoud ingesteld worden. De keuze wordt door de raad gemaakt a.d.h.v. de accommodatienota.

Als we de jaarlijkse dotatie voorziening sport en cultuur vrij laten vallen ten gunste van het resultaat, levert dit wel ruimte in de exploitatie op. Het advies is om dit niet te doen, omdat er kosten voor groot onderhoud en investeringen gaan komen. De exacte invulling is alleen nog niet bekend. Hiervoor willen we wel alvast reserveren.

Op deze manier leggen we de beslissingsbevoegdheid bij de raad.

Onderhoud gebouwen eigen gebruik

We stellen voor om deze egalisatievoorziening te handhaven.

De voorziening is nu onderbouwd met het beheerplan. De accommodaties voor eigen gebruik worden niet meegenomen in de accommodatienota. Het onderhoud wordt nu uitgevoerd conform beheerplan. Bij de begroting 2027 is de voorziening opnieuw herijkt en zijn de toekomstige dotaties in de voorziening aangepast.

Onderhoud wegen

We stellen voor de voorziening wegen op te heffen en het resterende bedrag toe te voegen aan de nieuwe reserve” beheer openbare ruimte”.

De jaarlijkse dotatie die is begroot, zetten we vanaf 2027 om naar kosten groot onderhoud wegen die ten laste van het jaarlijks resultaat komen.

De afgelopen jaren is gebleken dat de uitvoering van het groot onderhoud aan onze wegen achterloopt op de planning.

Dit heeft diverse oorzaken. Vanwege de netcongestie wordt het geplande groot onderhoud vaak verschoven, zodat werk met werk gecombineerd kan worden. Wanneer wel tot groot onderhoud wordt overgegaan, blijkt de weg in dusdanige staat te zijn dat groot onderhoud nagenoeg geen nut meer heeft, maar dat rehabilitatie op zijn plaats is. Hierdoor valt het niet meer onder de noemer groot onderhoud maar wordt het een investering. Daarnaast is de uitvoeringskracht niet altijd voorhanden. Dit heeft niet alleen betrekking op eigen capaciteit, maar ook op de beschikbaarheid van externe bedrijven.

De totale lasten voor de exploitatie blijven gelijk met dit voorstel. Het onderscheid tussen klein en groot onderhoud wegen is nu niet altijd even duidelijk. Nu wordt klein onderhoud verantwoord in de exploitatie en groot onderhoud in de voorzieningen. Daarnaast hebben we ook nog de investeringen wegen. Door al het onderhoud in de exploitatie op te nemen, is er meer eenvoud en wordt de administratieve last lager.

Deze overzetting heeft geen gevolgen voor het exploitatieresultaat. De voorziening wordt omgezet naar een reserve. De verwachting is dat het resterende bedrag van de voorziening wegen eind 2026 € 6.800.000 is en van sport/cultuur € 1.757.000. De verschuiving heeft wel gevolgen voor de rubricering op de balans. Een voorziening is vreemd vermogen en een reserve is eigen vermogen. Door deze verschuiving wordt het kengetal solvabiliteit gunstig beïnvloed.

De solvabiliteit is per 31-12-2025 37%. Door deze omzetting stijgt de solvabiliteit naar 45%.

Voor de overige kengetallen heeft deze omzetting geen gevolgen.

Hieronder zie u de overzichten van de reserves en de voorzieningen waarin bovenstaand voorstel is verwerkt.

Solvabiliteit

De solvabiliteit geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met eigen middelen. De VNG geeft als indicator aan dat een solvabiliteit van 20% of hoger duidt op een financieel gezonde situatie. In de begroting 2026 is uitgegaan van 33%. Gezien de omzetting van een aantal reserves zal deze in ieder geval stijgen naar 45%.