Inleiding
De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de totale inkomsten binnen de gemeentelijke begroting. Conform artikel 10 van het Besluit begroting en verantwoording voor gemeenten en provincies (BBV) biedt de paragraaf een overzicht van het beleid voor de lokale lasten. De paragraaf lokale heffingen bestaat uit:
- Beleid ten aanzien van de lokale heffingen
- Begrote versus werkelijke inkomsten
- Toelichting per belasting of recht
- Lokale belastingdruk
- Kwijtscheldingsbeleid
De lokale heffingen zijn onder te verdelen in twee categorieën, namelijk belastingen en rechten Belastingen, ongebonden lokale heffingen, zijn heffingen waar geen aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. De lokale belastingen, o.a. de OZB en toeristenbelasting, zijn bijdragen in de algemene kosten van de gemeente en hebben een budgettaire functie. Rechten, gebonden heffingen, betalen inwoners om kosten die de gemeente maakt te kunnen dekken. De gemeente krijgt (maximaal) de kosten vergoed die ze zelf maakt. De totale opbrengst van deze heffingen mag niet meer zijn dan de totale kosten. Dit zijn bijvoorbeeld rioolrecht, afvalstoffenheffing en leges. De gemeenteraad bepaalt, door het vaststellen van de belastingverordeningen, welke belastingen de gemeente heft en welke heffingsmaatstaven en tarieven we hanteren.
De belangrijkste belastingen en heffingen in de gemeente Zundert zijn:
- Onroerendezaakbelasting (OZB)
- Afvalstoffenheffing
- Rioolheffing
- Forensenbelasting
- Toeristenbelasting
- Leges
Daarnaast hebben we rechten, zoals het rioolaansluitrecht en marktgelden.
Actuele ontwikkelingen
In de jaren 2022 en 2023 is het aantal bezwaarschriften op WOZ-objecten hard gestegen binnen de deelnemende gemeenten van de Belastingsamenwerking West-Brabant. Deze stijging kan worden verklaard door de hoge gemiddelde waardestijging van WOZ objecten en de actieve promotie activiteiten van No Cure No Pay bedrijven. Dit resulteerde in hoger kosten voor de behandeling van bezwaar en beroepschriften en een stijging in proceskostenvergoedingen.
Om het aantal bezwaren te laten afnemen is er een communicatiecampagne gevoerd vanuit de Belastingsamenwerking in samenwerking met gemeente Zundert. Daarnaast zijn er stappen gezet om het contact met de belanghebbende te verbeteren, zoals het toevoegen van een QR code op de aanslagen voor het maken van bezwaar en de mogelijkheid om telefonisch in contact te komen met de taxateur.
Het aantal bezwaren liep binnen onze gemeente in 2024 al terug. In 2025 zien wij dit aantal verder teruglopen met ca 25% ten opzichte van 2024.
Beleid ten aanzien van lokale heffingen
In de begroting 2025 zijn de algemene en financieel technische uitgangspunten voor 2025 vastgesteld. Deze zijn:
- De tarieven voor toeristenbelasting en forensenbelasting zijn berekend op basis van een opbrengststijging van 1%.
- De tarieven voor de afvalstoffenheffing zijn berekend op basis van 100% kostendekkendheid.
- De rioolheffing is gebaseerd op het Water- en Rioleringsplan en de tarieven zijn gebaseerd op 100% kostendekkendheid.
- De opbrengsten uit onroerende zaakbelasting voor woningen, worden in 2025 met 2% geïndexeerd. Voor niet-woningen wordt er ook een opbrengststijging berekend van 2%, nadat de minimale opbrengst gelijk is aan de korting die het rijk hanteert bij het gemeentefonds.
Kostenonderbouwing volgens het Besluit begroting en verantwoording (BBV)
Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf lokale heffingen kostenonderbouwingen voor belastingtarieven zijn opgenomen. Dit geldt vooral voor de gebonden heffingen. In deze paragraaf zijn kostenonderbouwingen opgenomen volgens het BBV-model. Deze geven weer dat de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden. Bij de toerekening van kosten zijn de regels toegepast zoals deze zijn beschreven in de ‘Handreiking kostenonderbouwing paragraaf lokale heffingen’ van het Ministerie van Financiën.
De legesopbrengsten over het totaal van de verordening zijn conform artikel 229b van de Gemeentewet op basis van voorcalculatie niet hoger dan de lasten. Het totaal van de legesopbrengsten is wettelijk beperkt tot maximaal 100% kostendekkend. Voor een aantal leges, voorbeeld kapvergunning etc. geldt deze norm niet om illegale activiteiten te voorkomen. Deze norm is ook niet van toepassing op de APV-vergunningen. Kruissubsidiëring tussen de titels is niet verboden maar ook niet wenselijk omdat het dienstverlening betreft van verschillende aard.
De kosten bestaan uit de directe kosten en een opslag voor de overhead. De opslag voor overhead wordt meegenomen bij de tariefbepaling van de diverse heffingen. Hiervoor wordt binnen de netwerkbegroting een consistente gedragslijn gehanteerd.
Opslag voor kosten overhead in de tarievenberekening
In het BBV zijn richtlijnen opgenomen voor de berekening van de overhead. De overhead wordt binnen gemeentelijke begrotingen afzonderlijk zichtbaar gemaakt. In overeenstemming met de regels met betrekking tot de berekening van de overhead en de toe te rekenen kosten conform de financiële verordening, wordt een opslag voor de kosten van overhead meegenomen in de tarievenberekening. Overhead wordt toegerekend volgens de formule:
((directe personele kosten taakveld) / (totale personeelslasten alle taakvelden incl. overhead)) x overhead = opslag
Onroerende zaakbelasting
De onroerendezaakbelasting wordt berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaak. Dit volgt uit artikel 220 f van de Gemeentewet. Het percentage OZB is bepaald op basis van de voorlopige waardebepaling, exclusief areaaluitbreiding en inclusief indexeringen. De onroerendezaakbelasting is door de actuele prijsontwikkeling in de woningmarkt bijgeraamd.
Forensenbelasting
Forensenbelasting wordt geheven van degene die, zonder dat ze in de gemeente woonachtig zijn, een woning ter beschikking houden. In 2025 wordt voor de berekening van het tarief rekening gehouden met de financiële uitgangspunten hiervoor die in ‘beleid ten aanzien van lokale heffingen’ zijn beschreven.
Toeristenbelasting
De toeristenbelasting maakt onderdeel uit van de algemene dekkingsmiddelen. Toeristenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen die binnen de gemeente of openbaar lichaam verblijf houden, maar niet als ingezetene in de gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens zijn ingeschreven. In 2025 is voor de berekening van het tarief rekening gehouden met de uitgangspunten hiervoor die in ‘beleid ten aanzien van lokale heffingen’ zijn beschreven.
Afvalstoffenheffing
De afvalstoffenheffing is een heffing aan huishoudens voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De aanslag wordt opgelegd aan de hoofdbewoner van een woning waarvoor de gemeente een inzamelverplichting voor huishoudelijk afval heeft. Voor de afvalstoffenheffing geldt het principe van ‘de vervuiler betaalt’. Naast het vastrecht van een eenpersoons- of meerpersoonshuishouden wordt een DIFTAR-tarief opgelegd voor het aantal keren dat huishoudelijk restafval wordt aangeboden. Ook zijn de gratis tikken voor de milieustraat in 2025 komen te vervallen voor het inleveren van grofvuil.
De afvalstoffenheffing betreft een financieel gesloten systeem, waarbij het saldo aan lasten en baten wordt verrekend met de egalisatievoorziening. De toerekenbare lasten uit de heffing zijn lager dan geraamd. Het te verrekenen overschot tussen lasten en baten is hierdoor € 17.000 hoger dan geraamd. Dit resulteert in een hogere storting in de voorziening.
De kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing is als volgt:
- Primitief begroot 101,6%
- Gewijzigd begroot 109,1%
- Realisatie 117,6%
De toevoeging van middelen aan de egalisatievoorziening afval verloopt als volgt:
- Primitief begroot € 52.000
- Gewijzigd begroot € 282.000
- Realisatie € 507.000
Gelet op (geo)politieke ontwikkelingen wordt dit overschot gereserveerd om toekomstige stijging van de afvalstoffenheffing te temperen. De belastingen op afvalverbranding en CO2-uitstoot stijgen enorm vanaf 2028-2030. Ook wordt verwacht dat de oorlog in het Midden-Oosten negatieve gevolgen heeft w.o. brandstoftoeslagen. Deze extra uitgaven worden doorberekend in de heffing.
Kostendekkendheid afval
Bedragen x € 1.000Rioolheffing
Rioolheffing is een bestemmingsheffing. De gemeente heeft de plicht om voor een goed werkend rioleringsstelsel te zorgen, voor de afvoer van afvalwater en voor de zuivering daarvan. Ook heeft de gemeente de zorgplicht om de grondwaterstand en de afvoer van hemelwater (regenwater) te beheren. Om al deze watertaken te bekostigen wordt er één belasting geheven, de rioolheffing. Uitgangspunt is dat deze heffing kostendekkend is en dat de opbrengsten niet voor andere doeleinden dan voor het gemeentelijk rioolstelsel mogen worden aangewend ofwel een relatie hebben met de Nieuwe Waterwet. Daarbij wordt ook gespaard voor toekomstige investeringen. Voor de rioolheffing geldt het vastgestelde Water RioleringsPlan (WRP) 2021-2025 als uitgangspunt.
De toerekenbare lasten zijn lager dan begroot. Het te verrekenen overschot aan lasten en baten is hierdoor € 83.296 hoger dan geraamd. Dit resulteert in een hogere storting in de voorziening.
De kostendekkendheid van de rioolheffing is als volgt:
- Primitief begroot 100%
- Gewijzigd begroot 102,4%
- Realisatie 105,1%
De mutatie op de egalisatievoorziening riool verloopt als volgt:
- Primitief begroot € -1.000
- Gewijzigd begroot € 78.000
- Realisatie € 161.000
Kostendekkendheid riolering
Bedragen x € 1.000Leges
Bij de leges wordt onderscheid gemaakt tussen de leges:
- titel 1. algemene dienstverlening
- titel 2. dienstverlening fysieke leefomgeving (omgevingsvergunning) en
- titel 3. overige dienstverlening.
Daarnaast zijn er legesopbrengsten uit marktgelden, rioolaansluitingen en begraafrechten (titel 0).
Kruissubsidiëring binnen de diverse titels van de Legesverordening wordt op beperkte schaal toegepast, o.a. bij het tarief voor bouw gerelateerde omgevingsvergunningen. De kostendekking blijft op titelniveau onder de 100%.
De kostendekkendheid van de leges binnen titel 1 is:
- Primitief begroot 84,05%
- Gewijzigd begroot 85,28%
- Realisatie 87,16%.
Algemene dienstverlening
Bedragen x € 1.000De kostendekkendheid van de leges binnen titel 2 is:
- Primitief begroot 97,20%
- Gewijzigd begroot 79,58%
- Realisatie 77,75%.
Fysieke leefomgeving
Bedragen x € 1.000De kostendekkendheid van de leges binnen titel 3 is:
- Primitief begroot 64,99%
- Gewijzigd begroot 64,99%
- Realisatie 67,47%.
Europese dienstenrichtlijn
Bedragen x € 1.000Lokale lastendruk
De gemiddelde woonlasten zijn binnen de gemeente Zundert ongeveer gelijk gebleven, waar deze in vergelijkbare andere gemeenten en landelijk zijn gestegen. De lokale lasten bestaan uit de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze 3 belastingen/heffingen hebben hun eigen bijzondere karakter en zorgen samen voor een hoge lokale belastingdruk. De WOZ is in de gemeente Zundert vergeleken met andere gemeente hoog. In combinatie met een krappe woningmarkt en een grotere waardestijging dan verwacht is de OZB opbrengst dit jaar gestegen. De afvalstoffenheffing wordt berekend in een gesloten systeem waarin de kosten doorgerekend worden naar de gebruikers. Zundert kent een grote mate van service. Dit maakt dat de afvalstoffenheffing relatief hoger is vergeleken met andere gemeenten. Daarnaast kent Zundert een groot buitengebied, met als gevolg een groot rioolstelsel. Ook de rioolheffing wordt berekend op basis van de gebruiker betaald. Een groot buitengebied met relatief weinig inwoners is een oorzaak van een gemiddeld hogere rioolheffing dan andere gemeenten. In de begroting 2025 zijn daarom dan ook keuzes gemaakt om de woonlasten zo min mogelijk te verhogen. Voor afval is de zomerinzameling GFT+E komen te vervallen wat tot een verlaging van het vastrecht heeft geleid. Daarnaast wordt meer ingezet op het principe 'de vervuiler betaald' en zijn de gratis tikken voor het inleveren van grofvuil op de milieustraat komen te vervallen. Overige grondstoffen kunnen nog wel gratis aangeboden worden.
| Eenpersoonshuishoudens 2025 | Zundert | Landelijk | < 25.000 inwoners |
|---|---|---|---|
|
Woonlasten |
€ 1.088 |
€ 957 |
€ 996 |
|
OZB |
€ 523 |
€ 447 |
€ 506 |
|
Rioolheffing |
€ 311 |
€ 222 |
€ 233 |
|
Afvalstoffenheffing |
€ 254 |
€ 288 |
€ 257 |
| Meerpersoonshuishoudens 2025 |
Zundert | Landelijk | < 25.000 inwoners |
|---|---|---|---|
|
Woonlasten |
€ 1.246 |
€ 1.050 |
€ 1.091 |
|
OZB |
€ 523 |
€ 447 |
€ 506 |
|
Rioolheffing |
€ 311 |
€ 233 |
€ 257 |
|
Afvalstoffenheffing |
€ 413 |
€ 369 |
€ 329 |
Kwijtscheldingsbeleid
Belastingplichtigen met weinig inkomen en vermogen kunnen onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor kwijtschelding van rioolheffing en afvalstoffenheffing. De gemeente Zundert heeft het percentage van de kosten van bestaan vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm. Kwijtscheldingsaanvragen worden door de Belastingsamenwerking West-Brabant in behandeling genomen. De kwijtscheldingsverzoeken worden zoveel mogelijk via digitale toetsing (Stichting Inlichtingenbureau) verwerkt om zo de burger te ontlasten.
De uitgaven aan verleende kwijtschelding worden betrokken bij de berekening van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze uitgaven zijn bij de berekening van de tarieven in dit hoofdstuk meegenomen (zie uitgaven taakveld 6.3 Inkomensregelingen).
| Kwijtscheldingsverzoeken | 2025 | 2024 |
|---|---|---|
|
Aantal automatische kwijtscheldingen |
120 |
134 |
|
Aantal kwijtscheldingsverzoeken |
141 |
141 |
|
Toegewezen verzoeken |
64 |
61 |
|
Toegekend bedrag kwijtscheldingen |
€ 83.688 |
€ 74.160 |